PandemicFlu GR

Τον καθηγητή καρδιολογίας κ. Δημήτρη Κρεμαστινό τον σέβομαι και τον υπολήπτομαι βαθύτατα ως καρδιολόγο, νιώθω τυχερός που έχω ακούσει αρκετές διαλέξεις του, και τον θεωρώ εξαιρετικό επιστήμονα. Κατά καιρούς όμως έχει υποπέσει σε διάφορα μικρά “φάουλ” τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα όταν μιλάει για πράγματα έξω από την επιστημονική του ειδικότητα.

Ίσως ένα τέτοιο φάουλ να είναι και η δήλωση που έκανε χθες οτι “δε θα κάνει το εμβόλιο της νέας γρίπης”. Και λέω ίσως διότι… δεν είναι σαφές τι ακριβώς είπε. Και εξηγούμαι:
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι αρκετά συγκεχυμένη. Εγώ προσπαθώ να ενημερωθώ από εδώ, και προσέξτε ιδιαίτερα αυτό το post.

Έχουμε λοιπόν και λέμε: φαίνεται οτι μέσα στο τελευταίο δεκαήμερο έχει προκύψει μια έξαρση κρουσμάτων σοβαρής αναπνευστικής νόσου σε τρείς γειτονικές περιοχές της Ουκρανίας (Ternopil, L’viv και Ivano-Frankivsk, βλ. χάρτη), με συνολικό πληθυσμό περίπου 5.000.000 άτομα. Χωρίς οι αριθμοί να είναι βέβαιοι, φαίνεται οτι προσεβλήθησαν μερικές χιλιάδες άτομα, νοσηλεύονται αρκετές εκατοντάδες, και μερικές δεκάδες πέθαναν. Όλα αυτά σε ένα αρκετά μικρό χρονικό διάστημα.

Φαίνεται επίσης οτι οι προσβληθέντες είναι στην πλειοψηφία τους νέοι υγιείς ενήλικες και παιδιά. Ακόμη, ενώ αρχικά διαψευδόταν οτι πρόκειται για τη νέα γρίπη Α(Η1Ν1)ν, τελικά αναφέρεται πως απομονώθηκε ο ιος από μερικούς από τους αποθανόντες και τους νοσηλευθέντες.

Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά, και τι φοβόμαστε?
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ένα άρθρο που μου έστειλε ένας φίλος και το οποίο βρήκα ενδιαφέρον, κυρίως για τη γλαφυρή γλώσσα και τον τρόπο προσέγγισης. Εστιάζει στην ουσία, οτι ο όποιος (δυνητικός) κίνδυνος από ένα εμβόλιο, ακόμα κι αν υφίσταται, είναι πολύ μικρότερος από τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από τον νέο ιό της γρίπης Η1Ν1:

http://www.wired.com/geekdad/2009/10/h1n1-yes-you-should-vaccinate-your-kids/

Disclaimer: Για να μη παρεξηγηθώ, δεν τάσσομαι υπέρ του εμβολιασμού στην παρούσα φάση της πανδημίας. Όπως οι τακτικοί αναγνώστες θα έχετε προσέξει, έχω επιμελώς αποφύγει να πάρω θέση όλο αυτό τον καιρό. Η αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού στην αντιμετώπιση της ίδιας της πανδημίας, σε επίπεδο δημόσιας υγείας δηλαδή, είναι ένα τελείως διαφορετικό θέμα. Ισχυρίζομαι οτι η χώρα μας δεν έχει τις υποδομές και την ικανότητα να στήσει ένα αποτελεσματικό μαζικό πρόγραμμα εμβολιασμού, δηλαδή να εμβολιάσει έγκαιρα και σε επαρκή βαθμό τις απαραίτητες ομάδες πληθυσμού ώστε να καταπολεμήσουμε την πανδημία. Άρα ο εμβολιασμός προβλέπω οτι θα είναι άχρηστος σε ότι αφορά την προστασία συνολικά του πληθυσμού από τη γρίπη.

Σε ατομικό πάλι επίπεδο, ναι, συνιστώ να εμβολιαστεί κανείς για τη νέα γρίπη, εφόσον βέβαια ανήκει στις ομάδες που προβλέπεται να εμβολιαστούν. Για παράδειγμα όλοι εμείς οι ιατροί προβλέπεται και οφείλουμε να εμβολιαστούμε (αν τελικά κατορθώσει η πολιτεία και μας προσφέρει το εμβόλιο)· είναι θέμα προστασίας των ασθενών που περιθάλπτουμε. Το ίδιο σκοπεύω να κάνω και εγώ. Μειώνουμε έτσι τον κίνδυνο (που ναι μεν δεν είναι μεγάλος αλλά είναι υπαρκτός) να νοσήσουμε σοβαρά από τη γρίπη.

Με την ευκαιρία να επισημάνω κάτι που πιθανόν να ακουστεί το προσεχές διάστημα στα ΜΜΕ, και δεν πρέπει να σας τρομάξει: η ανοσία που προκαλεί το εμβόλιο είναι ασθενέστερη από την ανοσία που προκαλεί η φυσική μόλυνση με τον ιό. Τούτο είναι γεγονός, αλλά συμβαίνει με όλα τα εμβόλια, και δεν έχει κλινική σημασία. Σε κάθε περίπτωση η ανοσία που προκαλεί το εμβόλιο είναι επαρκής σε υψηλά ποσοστά, και επιπλέον ειδικά για τη γρίπη την ανοσία αυτή θα τη χρειαστούμε μόνο για φέτος ή για μερικά χρόνια, όσο θα κυκλοφορεί με την παρούσα μορφή ο νέος αυτός ιός. Άρα αν ακούσετε κάποιον να λέει “μην εμβολιαστείτε και προτιμήστε να κολλήσετε τον ιό για να κάνετε καλύτερη ανοσία”, αγνοήστε τον και αλλάξτε κανάλι…

Όπως αναφέρθηκε ήδη στο blog, την Πέμπτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Eurosurveillance ένα άρθρο του καθηγητή επιδημιολογίας στο παν/μιο Αθηνών κ. Χατζάκη (link). Στο άρθρο αυτό αναφέρθηκαν και ελληνικά ΜΜΕ όπως η εφημερίδα Καθημερινή.

Το άρθρο εξετάζει με μεθοδολογία μαθηματικού μοντέλου την επίδραση του εμβολιασμού στην εξέλιξη της πανδημίας γρίπης. Είχε προηγηθεί πριν τέσσερις μήνες παρόμοιο άρθρο από τους ίδιους συγγραφείς στο ίδιο περιοδικό σχετικά με την επίδραση του κλεισίματος των σχολείων στην πανδημία (link).

Παρ’ότι και τα δύο άρθρα παρουσιάζουν ενδιαφέρον, η μεθοδολογία τους είναι επισφαλής και δε θα πρέπει να θεωρείται ως ατράνταχτη απόδειξη. Γι’αυτό για παράδειγμα, παρ’ότι η θεωρία (μαθηματικό μοντέλο) υποστηρίζει το κλείσιμο των σχολείων, στην πράξη αυτό δε φαίνεται να λειτουργεί, και ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας δεν το συνιστά.

Στην περίπτωση του τελευταίου άρθρου, Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Όπως καταλαβαίνετε έχω λιγάκι χαθεί από το blog, κυρίως λόγω πολύ μεγάλου φόρτου δουλειάς. Είναι μια φάση που ελπίζω θα περάσει γρήγορα. Ξεκλέβω όμως απόψε λίγο χρόνο για να αναφερθώ σε μια είδηση που εμένα προσωπικά μου προκάλεσε τεράστια και αλγεινή εντύπωση, και η οποία αν δεν υπήρχε η τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα δεν αμφιβάλω οτι θα ήταν πρώτο θέμα στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων: την επιστολή Μπεχράκη σχετικά με το εμβόλιο της γρίπης.

Για όσους δε το άκουσαν, την είδηση δημοσιεύει σήμερα η εφημερίδα “Εθνος”, με τον τίτλο “Επιστολή-σοκ για το εμβόλιο της γρίπης”. Αξίζει να διαβάσετε την επιστολή, για να πάρετε μια ιδέα για το μέγεθος του φάουλ που διέπραξε ο κ. Μπεχράκης, πνευμονολόγος και καθηγητής Φυσιολογίας του παν/μίου Αθηνών.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σύμφωνα με χθεσινό δελτίο τύπου του Υπουργείου Υγείας, παρατηρήθηκαν κρούσματα γρίπης σε δύο ακόμα σχολεία (το Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθηνών και το Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδος), με αποτέλεσμα το υπουργείο να τα κλείσει.

Αν σας έκανε εντύπωση που δύο διαφορετικά “αμερικανικά” ιδιωτικά σχολεία έτυχε να παρουσιάσουν κρούσματα γρίπης, χμμμ… δεν είστε ο μόνος.

Και λέω εγώ τώρα: μήπως, λέω μήπως, κρούσματα γρίπης δεν παρουσιάστηκαν και στα δύο σχολεία, αλλά μόνο στο ένα???

Γιά να δούμε… αν ισχύει βέβαια κάτι τέτοιο, θα πούν τίποτα οι ειδήσεις μέχρι αύριο? Ή θα “προστατεύσουν” τον υπουργό και τους παρά τον υπουργό?

Μήπως, λέω μήπως, το κτίριο του Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας στη Βάρη το οποίο θα επισκεφτεί αύριο το πρωϊ ο υπουργός κ. Αβραμόπουλος, υποθέτω συνοδεία καμερών ελέω προεκλογικής περιόδου, είναι το κτίριο στο οποίο αναφέρεται αυτό εδώ το σχόλιο?

Αν ναι, πρέπει να σας πω οτι ένα… “πουλάκι” μόλις μου ψιθύρισε στο e-mail οτι το κτίριο αυτό είναι μισοτελειωμένο, οτι κυκλοφορούν μάστορες που πυρετωδώς προσπαθούν να το τελειώσουν (άραγε πριν τις 4 Οκτωβρίου?), και επιπλέον είναι και… αυθαίρετο (!), καθώς είναι χτισμένο μέσα σε πυκνό πευκοδάσος. Ακόμη οτι δεν έχει τηλέφωνο αλλά ούτε και ρεύμα, και τροφοδοτείται από γεννήτρια. Το χειρότερο είναι οτι μετακινήσανε λέει ξαφνικά και ανοργάνωτα ένα τμήμα του ΚΕΕΛΠΝΟ (Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης) από το κέντρο της Αθήνας στο μισοτελειωμένο αυτό κτίριο στη Βάρη (άραγε για να μήν είναι άδειο???), με αποτέλεσμα οι υπάλληλοι να μην έχουν τα μέσα να δουλέψουν και να παρουσιαστούν και αυτά τα προβλήματα με την εβδομαδιαία αναφορά γρίπης.

(Τελικά η αναφορά της γρίπης βγήκε σήμερα, μόνο με τον πίνακα εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, χωρίς το ουσιαστικότερο κομμάτι της που είναι τα δεδομένα από το σύστημα επιτήρησης τύπου sentinel. Άρα μάλλον εξακολουθεί να υφίσταται κάποιο πρόβλημα).

Αυτό λοιπόν το κτίριο πρόκειται να επισκεφτεί / εγκαινιάσει ο κ. υπουργός? Αν είναι έτσι και ισχύουν τα ανωτέρω, νομίζω οτι θα πρόκειται για χοντρή ξεφτίλα…

Αυτή τη φορά ο ίδιος άνθρωπος (η καθηγήτρια κα. Γιαμαρέλλου) που μια εβδομάδα πριν υποστήριζε για τον εμβολιασμό να απαιτείται έγγραφη συναίνεση, σήμερα υποστήριξε οτι είναι σωστό να μην υπάρχει έγγραφη συναίνεση.

Σωστή είναι η τωρινή της άποψη (να μην απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης για τον εμβολιασμό), δεν υπάρχει αμφιβολία γι’αυτό. Το πρόβλημά μου είναι οτι με τα συνεχή μπρος-πίσω, όχι μόνο μπερδεύουν τον κόσμο, αλλά χάνουν και την αξιοπιστία τους.

Επίσης, πότε επιτέλους θα οριστικοποιηθούν οι ομάδες που θα εμβολιαστούν? Κάθε εβδομάδα ανακοινώνουν και διαφορετικές… Υπάρχει ποτέ περίπτωση να πετύχει ένα πρόγραμμα μαζικού εμβολιασμού αν δεν υπάρχει μια συνέπεια και συνέχεια?

Και τέλος, κάτι που μου προξένησε μεγάλη εντύπωση στη σημερινή συνέντευξη τύπου: ανέφερε ο υπουργός οτι “τα εμβολιαστικά κέντρα είναι ήδη έτοιμα”. Μιλάμε για τα εμβολιαστικά κέντρα που θα στήσουν οι νομαρχίες? Αυτά που για να στελεχωθούν θα χρειάζονται μερικές χιλιάδες ιατροί κι άλλοι τόσοι νοσηλευτές?? Έστω να δεχθώ οτι, όπως λέει ο υπουργός, όλα τα υλικά και ο εξοπλισμός αγοράστηκαν και είναι διαθέσιμα. Βρήκαν οι νομαρχίες το τεράστιο προσωπικό που απαιτείται για να στελεχωθούν τα κέντρα??? Νομίζω οτι εδώ πέφτει χοντρό δούλεμα!…

Για την ιστορία, εξακολουθώ να εκτιμώ οτι εμβολιασμός δε πρόκειται να γίνει. Ούτε στο τέλος Οκτώβρη, ούτε και ποτέ…