PandemicFlu GR

ΣΟΒΑΡΗ ενημέρωση για την πανδημία γρίπης

Συνέντευξη τύπου υπουργού – περάσαμε όντως σε νέα φάση?

with 2 comments

Όλοι θα έχετε ακούσει τη συνέντευξη τύπου που έδωσε ο Υπουργός Υγείας χθές Τετάρτη 15 Ιουλίου, και της οποίας το πλήρες κείμενο αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου.

Διαβάζοντας το κείμενο ένιωσα κυριολεκτικά να μου πέφτουν τα μαλλιά της κεφαλής μου.

Θέλω να εστιαστώ όμως σ’αυτό το post στην περίφημη αλλαγή φάσης, από τη φάση περιχαράκωσης στη φάση της προστασίας. Προφανώς αυτοί οι όροι που επελέγησαν για να αποδώσουν τους όρους «containment» και «mitigation», όπως εμφανίζονται σ’αυτό εδώ το κείμενο οδηγιών του ECDC.

Τι σημαίνουν όμως στην επιστημονική πραγματικότητα αυτές οι δύο «φάσεις», και πως αντίθετα τις εννοεί ο… φωστήρας υπουργός μας?

Πρόκειται για δύο διαφορετικές στρατηγικές με τις οποίες αντιμετωπίζεις τα λοιμώδη νοσήματα σε επίπεδο συστήματος δημόσιας υγείας.

Η στρατηγική του containment (περιορισμόύ ή… περιχαράκωσης, όπως μας είπαν) αποσκοπεί στο να περιοριστεί η μετάδοση ενός νοσήματος σε μια συγκεκριμένη περιοχή ή συγκεκριμένο πληθυσμό, και να μη διασπαρεί στην κοινότητα. Βασικό έργαλείο για να το πετύχουμε αυτό είναι η διερεύνηση επαφών κρούσματος (contact tracing), αυτό που οι αρμόδιοι έπεισαν τους δημοσιογράφους να το λένε «ιχνηλάτηση» των ύποπτων περιστατικών. Σε απλά ελληνικά αυτό σημαίνει οτι ρωτάμε τον άρρωστο με ποιά άτομα έχει έρθει σε επαφή, ψάχνουμε την οικογένειά του, την εργασία του, τους φίλους του και παρακολουθούμε ποιοί από αυτούς (τις «επαφές» του ασθενούς, όπως τις λέμε) θα αναπτύξουν νόσο, ώστε να τη θεραπεύσουμε έγκαιρα πριν τη μεταδώσουν παραπέρα. Όταν είναι ενδεδειγμένο δίνουμε και προληπτικά φάρμακα στις επαφές του ασθενούς, ώστε να μην εκδηλώσουν καν νόσο.

Αντίθετα στο mitigation (μετριασμό ή… «φάση προστασίας») αποδεχόμαστε το γεγονός οτι το λοιμώδες νόσημα κυκλοφορεί στην κοινότητα, και δίνουμε όλη την έμφαση στην έγκαιρη και αποτελεσματική θεραπεία όσων νοσούν, και -το κυριότερο- σε ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ για τη μείωση της μετάδοσης του νοσήματος στον πληθυσμό.

Το πότε χρησιμοποιούμε τη μια στρατηγική και πότε την άλλη εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του νοσήματος, και αρκετούς άλλους παράγοντες.

Για τη γρίπη και την πανδημία γρίπης όμως, και χωρίς να σας μπλέξω με αναλυτικές επεξηγήσεις, η περιχαράκωση (και η «ιχνηλάτηση των κρουσμάτων», δηλαδή η βασική της μέθοδος) δεν είναι η ενδεδειγμένη στρατηγική!

Και πάλι, αυτά δε τα λέω εγώ, αλλά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και το ECDC. Διαβάστε για παράδειγμα εδώ αλλά και την εξαιρετική παρουσίαση του ECDC εδώ (κυρίως από το slide 27 και μετά).

Για ένα νόσημα όπως η γρίπη, που κυκλοφορεί ευρέως στην κοινότητα κάθε χρόνο και δε γίνεται να την εξαλείψουμε, το να ψάχνουμε γύρω από κάθε κρούσμα ποιοί μπορεί να κόλλησαν απ’ αυτό είναι ΛΑΘΟΣ. Δεν έχει νόημα, δεν έχει όφελος. Ιδιαίτερα τη στιγμή που κάθε κρούσμα γρίπης κατά μέσο όρο κολλάει μόνο άλλα 1-2 άτομα στο περιβάλλον του.

Η «ιχνηλάτηση» (contact tracing) δεν έχει κανένα πρακτικό αποτέλεσμα στην εξέλιξη μιας επιδημίας ή πανδημίας γρίπης, μεταξύ άλλων γιατί είναι πολύ δύσκολη πρακτικά να γίνει. Κανένα σύστημα υγείας δεν έχει τους πόρους, τα μέσα και το προσωπικό να αναζητεί τις επαφές χιλιάδων κρουσμάτων γρίπης για να τους παρακολουθήσει. Στην πράξη αυτό μπορεί να γίνει για περιορισμένο αριθμό ατόμων, που είναι σταγόνα στον ωκεανό δεδομένου οτι εκατοντάδες χιλιάδες έως εκατομμύρια κόσμου προσβάλλονται κάθε χρόνο από γρίπη.

Μήπως επομένως ήταν λάθος αυτό που κάνανε οι αρμόδιες αρχές της Ελλάδας και των άλλων χωρών τόσο καιρό?

Η μόνη περίπτωση που συνιστάται η εντατική «ιχνηλάτηση» των κρουσμάτων γρίπης είναι στην ΑΡΧΗ μιας πανδημίας γρίπης, όταν εμφανίζεται ένας νέος ιός, οπότε και κοιτάζουμε μήπως καταφέρουμε και τον περιορίσουμε αφ’ενός σε έναν κλειστό πληθυσμό, και αφ’ετέρου να μαζέψουμε αρχικά επιδημιολογικά δεδομένα για να κατανοήσουμε τη συμπεριφορά αυτού του ιού.

Η γρίπη των χοίρων δυστυχώς όταν εμφανίστηκε τον Απρίλιο ήταν ήδη σε δύο χώρες – Μεξικό και ΗΠΑ – επομένως η «περιχαράκωσή» της ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατη. Όλες οι χώρες όμως ξεκίνησαν να κάνουν εντατική επιδημιολογική επιτήρηση, όπως τους ζήτησε και η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, με το σκεπτικό της συλλογής πληροφοριών για το νέο αυτό ιό.

Τώρα πια όμως, ο ιός έχει εξαπλωθεί σ’όλες τις χώρες του κόσμου, και η φάση αυτή έχει περάσει προ πολλού. Επομένως δεν έχει κανένα νόημα να ψάχνουμε πια και να καταγράφουμε ένα ένα τα κρούσματα της γρίπης, ούτε να «ιχνηλατούμε» τις επαφές τους.

Άριστα και συνοπτικά τα λέει ετούτο εδώ το ενημερωτικό έγγραφο από το Αγγλικό υπουργείο υγείας. Σας συστήνω να το διαβάσετε ολόκληρο για να καταλάβετε τι συμβαίνει. Έχει επίσης και εύστοχες οδηγίες για τον απλό κόσμο (στις οποίες θα έρθει η στιγμή να αναφερθώ σε μελλοντικό post).

Οι Αγγλοι ανακοίνωσαν οτι σταματούν την ιχνηλάτηση και την εντατική επιτήρηση των κρουσμάτων από τις 2 Ιουλίου. Και μη πει κανένας εξυπνάκιας οτι φταίει που έχουν πολλά κρούσματα, γιατί το ίδιο έχουν κάνει οι Δανοί στις 7 Ιουλίου, καθώς και μια σειρά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες δεν έχουν τόσα κρούσματα.

Εμείς αντίθετα τι κάνουμε εδώ στην Ελλάδα? Είπαμε οτι αλλάζουμε φάση, αλλά είναι όμως έτσι?

Αντιγράφω από τη συνέντευξη τύπου του υπουργού μας:

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: «Χωρίς να σταματήσουμε βέβαια τη μέχρι σήμερα πρακτική μας, παρά το γεγονός, ότι άλλες χώρες έχουν ήδη σταματήσει την ιχνηλάτηση των ύποπτων περιστατικών,»

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: «Τα νοσοκομεία όλης της χώρας θα συνεχίσουν να είναι σε ετοιμότητα και θα εξετάζουν βέβαια τους προσερχόμενους ασθενείς,»

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: «Πάντως όπως ξεκινήσαμε, έτσι θα συνεχίσουμε.»

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: «Όσο κι αν κλιμακώνεται το πρόβλημα, η ίδια μέθοδος, η ίδια πρακτική θα ακολουθείται.»

και για να γίνει σαφές και να μην υπάρχουν παρανοήσεις:

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: «Σε κάθε εργασιακό χώρο, όπου εντοπίζεται και αποδεικνύεται κρούσμα, αμέσως θα ξεκινάει η ιχνηλάτηση όλων εκείνων, με τους οποίους θα έχει έρθει σε επαφή ο δυνητικός ασθενής. Αυτό κάναμε και μέχρι τώρα. Το είπα πρωτύτερα, θα συνεχίσουμε την ίδια πρακτική, την ίδια μέθοδο.»

Εδώ δε μπορώ να πω τίποτα άλλο παρά μόνο οτι, μερικές φορές,
καλύτερα να μασάς, παρά να μιλάς.
Γίνεσαι λιγότερο ρεζίλι έτσι.

Θα μου πείτε, «ε και, δήλωσε οτι θα κάνουμε παραπάνω από τις άλλες χώρες, καλό δεν είναι αυτό?». Κατ’αρχήν είναι αδύνατο να γίνει αυτό το πράγμα. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ με βάσει τους διαθέσιμους να ακολουθηθεί η ίδια μέθοδος, τη στιγμή που έχουμε 300+ κρούσματα και αυξάνονται τώρα με ρυθμό 50 τη μέρα, μετά όμως με ρυθμό 500 τη μέρα. Άρα εφόσον λέει κάτι το οποίο εκ των πραγμάτων δε γίνεται οι υφιστάμενοί του να το πραγματοποιήσουν, τι σημαίνει αυτό? Ή οτι έχει πλήρη άγνοια, ή οτι λέει συνειδητά ψέμματα.

Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο. Όταν βάζεις τις υπηρεσίες σου να κάνουν πράγματα που δε πρέπει να κάνουν, σημαίνει οτι δε θα μπορέσουν να κάνουν αυτά που πρέπει να κάνουν.

Στην προκειμένη περίπτωση η έμφαση πρέπει να δοθεί όχι στο «μέτρημα» των κρουσμάτων, ούτε στην «ιχνηλάτηση», ούτε στον εργαστηριακό έλεγχο κάθε ενός κρούσματος με συμπτώματα γρίπης.

Η έμφαση πρέπει να δοθεί στην ενημέρωση του πληθυσμού, και στη λήψη γενικών μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης της γρίπης. ΑΥΤΟ κάνουν οι άλλες χώρες, και είναι η πλέον αποτελεσματική στρατηγική. ΑΥΤΟ δεν κάνουμε εμείς, γι’αυτό και το χειμώνα είναι πιθανό να υποστούμε τις συνέπειες.

Πάνω σ’αυτό, και στο τι πρέπει να κάνει ο κόσμος για να προστατευθούμε όλοι μαζί και ο καθένας, θα γράψω αρκετά post.

Κλείνοντας, μια υποσημείωση. Αν περιμένετε εμβόλιο για τη νέα γρίπη, και μάλιστα για το 100% του πληθυσμού όπως είπε ο υπουργός, ξεχάστε το. Απλά ξεχάστε το. Θα το εξηγήσω και θα το τεκμηριώσω προσεχώς.

Written by hawkeye

16 Ιουλίου 2009 στις 17:15

Αναρτήθηκε στις Γρίπη των χοίρων

2 Σχόλια

Subscribe to comments with RSS.

  1. […] των κρουσμάτων της γρίπης των χοίρων μέχρι την ανακοίνωση του υπουργού για την αλλαγή φάσης, στις 15 Ιουλίου. […]

  2. […] πανδημίας, μέχρι τα μέσα Ιουλίου (που ανακοινώθηκε η μετάβαση από την περίφημη φάση “περιχαράκωσης” σ…), το ζήτημα ήταν να μαζέψουμε επιδημιολογικές […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: